Hba1c

Hba1c yapısı
Hba1c yüksekliği ve düşüklüğünde gösterdiği yapılar bu şekildedir.

Hba1c (Glikolize hemoglobin); diyabet hastalığının tespit ve takip edilmesinde kullanılan çok önemli bir testtir. Hemoglobinin glikolizlenmesi ile ortaya çıkan eritrositlerin içinde bulunan ve dokulara oksijen taşımaya yarayan bir moleküldür. Glikolize hemoglobin sonucu son üç aydaki kan şekerinin ortalamasını tespit etmektedir. Sağlıklı kişilerde bu değer %4 ile %6 arasında seyreder. Bu testin diyabet hastalığının tespit ve takibinde önemini artıran unsur glukoz ile hba1c arasındaki bağlantıdan kaynaklanan orandır.  

Hangi durumlarda test yapılmalıdır ?

  • Ağızda kuruluk hissi
  • Susuzluk hissi
  • Aşırı su içme
  • İdrara çıkma isteğinde artış
  • Sıklıklı yaşanan açlık hissi
  • Aşırı yemek yeme
  • Nedensiz kilo kaybı
  • Yorgunluk ve halsizlik hissi
  • Yaralarda geç iyileşme
  • Kuruyan ve kaşınan cilt
  • Sıklıkla  enfeksiyon görülmesi
  • Görmede bulanıklaşma

    Hba1c glukoz orantısı
    Hba1c ve glukoz orantısının yaklaşık olarak değerleri bu şekildedir.

HbA1c Yüksekliği

Glikolize hemoglobin sonucunun % 6.5 ve üzerinde seyretmesi durumunda hastaya yapılacak ilave tetkiklerle beraber değerlendirilip diyabet tanısı konulmasında yardımcı olabilir. Diyabet tanısı konulan hastalarda ise bu yüksek sonuç devam eden tedaviye cevap alınamadığını işaret ettiği gibi ilaçların zamanında ve uygun miktarda kullanılmadığını desteklemiş olur.

Hba1c yüksekliğinin sebepleri

Test sonucunun yüksek seyretmesinin en önemli sebebi diyabettir. Vücudun yetersiz sayıda insülin ürettiği durumlarda glikolize hemoglobin yükselir ve şeker hastalığı görülür.

Diyabetin en önemli sebepleri ise; 

  • Genetik faktörler
  • Fazla kiloya sahip olmak
  • Hareketsiz yaşam biçimi
  • Yüksek kalorili gıda tüketmek
  • Karaciğerde aşırı üretilen glikoz
  • Metabolik sendrom,
  • Dört buçuk kilonun üzerinde doğum yapmak  
  • Yüksek tansiyon
  • Bağışıklık sisteminin beta hücrelere  saldırması,
  • Zararlı mikroorganizmalara veya toksinlere temas etmek gibi nedenler olabilir.

Şekerin normal seyrettiği fakat Glikolize hemoglobinin  yükseldiği durumlara da rastlanmaktadır. Uzun süreli ve aşırı miktarda alkol kullanan kişiler, çok yüksek trigliserid sonucuna sahip olan kişiler, demir eksikliğinden kaynaklanan anemiler, böbrek yetmezliği olan kişiler, vitamin b12 veya folik asit eksikliği olan kişiler bu duruma sahiptirler.

HbA1c yüksek seyrinin etkileri

  • Kalp yetmezliği
  • Kalp krizi
  • İnme
  • Böbrek yetmezliği
  • Körlük
  • Sertleşme Sorunu
  • Yara iyileşmelerinde yavaşlama sonucu enfeksiyonlar

HbA1c Yüksekliği Tedavisi

Hba1c yüksekse şeker
Hba1c testinin yüksek seyrettiği durumlarda şeker kullanımı minimuma indirilmelidir.
Hba1c testinin yüksek çıkarak diğer tetkiklerle de diyabet tanısı konulması durumunda hekimlerin genellikle ilk isteği perhiz yapılmasıdır. Bununla birlikte yapılması gerekenler; 
  • Aşırı kilolardan kurtulmak için diyet uygulanmalıdır. Sadece kilo vererek bile şekerinizi ciddi oranda düşürebilirsiniz.
  • Yaşa ve fiziki duruma göre spor yapılmalıdır.
  • Şeker kullanımını minimuma indirilmelidir.
  • İlaçlarınızı düzenli kullanılmalıdır.

HbA1c  Düşüklüğü

Özellikle vücutta bulunan şeker seviyesinin normalin altına düştüğü durumlarda gözlenen hipoglisemi neticesinde Glikolize hemoglobin değeri de düşük seyir izler. Glikolize hemoglobinin  düşük seyrettiği durumlarda üç hastalıktan söz edilebilir.

Bu durumların dışında dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır;

  • Diyabet hastalarının ilaçlarını fazla miktarda kullanması

  • Aşırı doz insülin kullanımı

  • Öğün atlamak ve aşırı spor

  • Aç karna ve fazla miktarda alkol kullanmak

Hipoglisemi durumlarının yaşandığı anlarda az miktarda şeker kullanarak çözüm üretebilirsiniz.